![](\"grafika\/king1.jpg\")
<\/p>\n Dr King jest „kumu”, mistrzem-nauczycielem nalezacym do Halau \/ Kupua o Kauai, tradycyjnej hawajskiej gildii szamanskiej, kt\u00f3ra laczy najlepsze doswiadczenia przeszlosci i terazniejszosci celem stworzenia lepszej przyszlosci. Serge Kahili King jest nauczycielem filozofii huny.
\n
\n Od wczesnej mlodosci wychowywany byl w tradycjach hawajskiego szamanizmu; najpierw przez swojego ojca, kt\u00f3ry sam byl mistrzem szamanskim (kahuna kupua), natomiast po smierci ojca pobieral nauki od kahun\u00f3w rodziny Kahili, kt\u00f3ra adoptowala go. Poza tym przeszedl on siedmioroczny trening pod kierunkiem zachodnioafrykanskich szaman\u00f3w. Serge King jest takze doktorem psychologii. W jedyny w swoim rodzaju spos\u00f3b laczy on zachodnia nauke z wiedza hawajskich szaman\u00f3w.<\/p>\n
Droga szamana lubiacego przygody, odr\u00f3zniajaca sie od sciezki szamana -wojownika, jest forma szamanizmu praktykowanego szczeg\u00f3lnie na Hawajach. Opiera sie ona na gl\u00f3wnej zasadzie filozofii aloha – ideii milosci. <\/p>\n
Chcialbym opowiedziec wam o hawajskim szamanizmie, o drodze szamana lubiacego przygody, kt\u00f3ra odr\u00f3znia sie od og\u00f3lnie znanej sciezki szamana-wojownika. Albowiem w szamanizmie istnieja dwa kierunki. Kiedykolwiek dyskutujemy o szamanizmie dobrze jest przypomniec sobie, iz termin ten odnosi sie do tunguskiego slowa „szaman”. Og\u00f3lnie okresla ono ludzi ze szczeg\u00f3lnym nastawieniem do zycia. Ludzie ci odgrywaja i odgrywali w prawie wszystkich kulturach tej Ziemi jedyna w swoim rodzaju role. Wiekszosc jezyk\u00f3w posiada wlasne okreslenia dla tego rodzaju ludzi, aby wyraznie odr\u00f3znic ich od innych. Inni ludzie w obrebie tej samej spolecznosci mogliby pelnic ta sama funkcje lub wykonywac te same czynnosci, lecz nie posiadaja oni tego samego punktu widzenia, ani tez tego samego stopnia umiejetnosci. Poniewaz ani w jezyku angielskim, ani tez w polskim nie mamy okreslenia dla tego typu ludzi, uzywamy slowa: szaman. Nie jest on tym samym co mag, czamoksieznik, wr\u00f3zbita, kaplan, uzdrawiacz lub jasnowidz. Wyrazajac sie w duzym uproszczeniu: szaman uzywa zmienionych poziom\u00f3w swiadomosci w celu komunikowania sie z silami przyrody i kosmosu oraz celem wplywania na nie ku dobru spoleczenstwa. Aby byc w stanie wykonywac powyzsze czynnosci wszedzie pracuje on nad wzmocnieniem swojej wewnetrznej mocy. Trzema gl\u00f3wnymi cechami charakterystycznymi odr\u00f3zniajacymi szamana od reszty spolecznosci sa: uzywanie zmienionych poziom\u00f3w swiadomosci, wplywanie na zdarzenia ku dobru og\u00f3lu oraz wzmacnianie wewnetrznej sily. Posr\u00f3d wielu r\u00f3znych szamanskich tradycji na swiecie istnieja, jak juz wspomnialem, dwie drogi do osiagniecia wewnetrznej mocy. Najbardziej znana i praktykowana jest droga szamana-wojownika. Charakterystyczna jej cecha jest podkreslanie niebezpieczenstwa, rozwijanie wybitnej czujnosci i surowej samodyscypliny, niszczenie nieprzyjaci\u00f3l, zdobywanie sprzymierzenc\u00f3w i sojusznik\u00f3w, praktykowanie technik przezycia i walki; etyka: podbij sam, albo zostaniesz podbity. Sciezka ta podaza wiekszosc indianskich szaman\u00f3w. Jest to dobra droga, poniewaz zamiar jest dobry. Szaman zawsze jest uzdrawiaczem. <\/p>\n
Na wyspach Pacyfiku obejmujacych kulture polinezyjska istnieje inna droga: sciezka szamana lubiacego przygody. W przeciwienstwie do drogi szamana-wojownika chodzi tutaj o poszukiwanie przygody, rozwijanie ogromnie czujnej swiadomosci, celowo ukierunkowanej samodyscypliny, twarzenie przyjazni i jednosci, praktyke przezycia, badanie umiejetnosci; etyka: kochac i byc kochanym. Nie jest to wcale lepsza droga, poniewaz obydwa kierunki daza do uzdrawiania jako socjalnego celu. Obydwie te drogi moga prowadzic do tego samego stopnia zaawansowanego rozwoju osobowosci. Czynia to jedynie w r\u00f3zny spos\u00f3b. R\u00f3znice te moga miec jednak gleboko siegajace socjalne oraz osobiste skutki. Typowym idealem szamana-wojownika jest bezbledne dzialanie oraz przywiazywanie duzej wagi do rozwoju i utrzymania sily w celu chronienia siebie i innych przed wrogami. W przeciwienstwie do wyzej om\u00f3wionej, sciezka szamana lubiacego przygody zawiera ideal odpowiedniego, stosownego dzialania, tzn. osiagniecie w danej sytuacji najlepszych mozliwych rezultat\u00f3w. Podkreslane sa radosc i stwarzanie pokoju. Doprowadzenie do dokladnie takich samych cel\u00f3w bylo gl\u00f3wnym polem dzialania „arioi”, grupy podr\u00f3zujacych spiewak\u00f3w i tancerzy ze stowarzyszonych wysp, jak r\u00f3wniez pierwotnych szamanskich zespol\u00f3w hula z Hawaj\u00f3w. Wzorem dla hawajskich szaman\u00f3w jest wielki bohater tej kultury: Maui. Znano go i kochano w calej Polinezji. Slyszeliscie moze o wyspie Maui, kt\u00f3ra nazwana zostala imieniem tego wielkiego bohatera. Fakt, iz Maui byl szamanem potwierdzaja przydomki, kt\u00f3re mu nadano: Na Hawajach nazywano go Maui kupua, w zachodniej Polinezji – Maui tiki tiki. Obydwa te terminy og\u00f3lnie przetlumaczyc mozna jako Maui, czlowiek dokonujacy cud\u00f3w, lub tez czasami: Maui magik. Do jego szamanskich praktyk, jak podaja legendy, nalezalo np. zamienianie sie w r\u00f3zne zwierzeta, r\u00f3wniez w ptaki. Albo tez, iz otrzymywal pomoc ze strony zwierzat, ze odwiedzal niebiosa i zostal wtajemniczony w tajniki ognia i budowy aka, aby przekazac je dalej ludzkosci, oraz iz zbadal swiat podziemny. Prawie wszystkie historie o Maui koncza sie na tym, ze szukal on nowych przyg\u00f3d. Po prostu tak, dla zabawy. Pomimo, iz Maui czasami stawal do walki, jesli bylo to konieczne, we wszystkich legendach podkreslana jest jego nadzwyczajna sila, rozum, magiczne umiejetnosci, niezaleznosc od zewnetrznych autorytet\u00f3w, doprowadzajaca do porozumienia wiedza oraz umilowanie przyg\u00f3d. Jezeli chce sie uzywac hawajskiego szamanizmu jako modelu, wtedy wazne jest aby odr\u00f3znic kahune od szamana. Dzisiaj na Hawajach uzywa sie og\u00f3lnie slowa kahuna dla okreslenia kaplana, duchownego, czamoksieznika, jasnowidza, uzdrawiacza lub szamana. Lecz wlasciwie oznacza ono kogos, kto jest mistrzem w okreslonej dziedzinie, np. duchowej sile, nawigacji lub surfingu. Dlatego tez waznym jest uswiadomienie sobie, iz kahuna sam w sobie nie jest szamanem. Jednak szaman moze dazyc do tego aby byc kahuna. W tym samym kontekscie waznym jest aby wiedziec, iz hawajska religia i hawajski szamanizm nie sa tym samym. Hawajska religia byla surowo zbudowanym i rozczlonkowanym systemem, pelnym zakaz\u00f3w, ofiar i ceremonii. Prowadzona byla ona przez kaplanska hierarchie, kt\u00f3ra nazywano kahu akua (ci, kt\u00f3rzy sluza bogom). Kaplanstwo bylo wszechobecne w hawajskim spoleczenstwie i scisle zwiazane z hierarchia polityczna. W przeciwienstwie do kaplanstwa, wsr\u00f3d szaman\u00f3w istnialo bardzo malo struktur. Zakazy nazywaja sie po hawajsku kapu lub tabu i byly tylko wtedy przez nich wypowiadane, jezeli sluzyly procesowi uzdrawiania. Szamani nie skladali zadnych godnych wzmianki ofiar i ograniczali rytualy oraz ceremonie do minimum. Poza tym prawie niczym nie wyr\u00f3zniali sie w spoleczenstwie. Trzeba bylo dlugo szukac zanim znalazlo sie jednego z nich. Mieli r\u00f3wniez niewiele wsp\u00f3lnego z polityka. Chyba, ze dana sytuacja wymagala prowadzenia przez ludzi posiadajacych ich umiejetnosci. W takim przypadku stawali sie raczej przyw\u00f3dcami, anizeli kaplanami. Prawdopodobnie najwieksza r\u00f3znica miedzy kaplanem a szamanem jest fakt, iz pierwszy z nich sprzyja bogom i duchom na odleglosc, podczas gdy drogi -szaman – po prostu nawiazuje z nimi osobiste stosunki. Szaman nie zajmuje sie czamoksiestwem, tzw. czarna magia. Ci, kt\u00f3rzy to robili nazywaja sie ana ana. Wszyscy Hawajczycy bali sie ich i pogardzali nimi. Tak sie nieszczesliwie sklada, iz wyrazenie ana ana nie jest juz znane i zostalo zastapione przez slowo kahuna, tak ze dzisiaj nawet wielu Hawajczyk\u00f3w automatycznie mysli o czamoksiezniku, gdy m\u00f3wi sie o kahunie. Prawdziwi hawajscy szamani nazywani byli kupua, czasami r\u00f3wniez kala kupua. Slowa te odnosza sie do posiadania many -wewnetrznej, boskiej sily oraz umiejetnosci swobodnego korzystania z niej, uzywania jej i zasadzania jej w jakims celu. <\/p>\n
Szamani zwykle ksztalceni byli w danym zakonie lub gildii, kt\u00f3ra utrzymywana byla przez pewne rodziny. Najczesciej zaczynali jako uczniowie, nastepnie awansowali do stopnia odpowiadajacego wedrownemu czeladnikowi, natomiast gdy udowodnili posiadanie dostatecznej wiedzy szamanskiej, wtedy inicjowani byli jako 0 jako mistrzowie-szamani. Hawajscy szamani posiadaja dwie osobliwosci odr\u00f3zniajace ich od szaman\u00f3w pochodzacych z wiekszosci kultur. Po pierwsze, nie stosuja bebn\u00f3w, zadnych instrument\u00f3w sluzacych do wybijania rytmu, ani tez spiewu celem wprowadzenia sie w stan transu prowadzacego ich w podr\u00f3z do wnetrza, w wewnetrzna podr\u00f3z. W tym celu uzywali wylacznie swojego ducha, albo koncentrowali swoja uwage na dzwieku rozbijajacych sie fal morskich, deszczu lub tez obserwowali chmury albo cos podobnego. Jednak przede wszystkim zachodzilo to w spos\u00f3b czysto duchowy. Uzywali oni r\u00f3wniez instrument\u00f3w sluzacych do wybijania rytmu oraz spiewu w celu wytworzenia w sobie lub innych ludziach zmienionych stan\u00f3w swiadomosci, lecz nie po to aby doprowadzic przy tym do stanu transu. Druga r\u00f3znica jest fakt, ze nie uzywali masek. Dotyczy to zreszta calej Polinezji. W wiekszosci kultur, w kt\u00f3rych wystepowali szamani, wlaczajac w to ludy europejskie, uzywano masek i kostium\u00f3w przedstawiajacych bog\u00f3w lub zwierzeta celem wspierania w ten spos\u00f3b polaczenia z jakas duchowa istota. Nie dotyczy to jednakze Polinezji. Moje pr\u00f3by otrzymania na to uzasadnienia od hawajskich szaman\u00f3w okazaly sie bezowocne. Gdy zapytalem ich dlaczego nie uzywaja masek i kostium\u00f3w, odpowiedzieli: „A dlaczego mielibysmy to robic?” Z pewnoscia wyznaja poglad, iz wewnetrzne umiejetnosci wystarczaja aby stworzyc to polaczenie i dlatego tez nie potrzebuja zadnego szczeg\u00f3lnego okrycia lub ubrania. Pomimo tego, szczeg\u00f3lna rzecza jest fakt, ze caly polinezyjski obszar kulturowy w tym celu calkowicie wylaczyl maski. <\/p>\n
Centralna mysla w swiatopogladzie hawajskich szaman\u00f3w jest koncept many. Slowo to mozna przetlumaczyc jako wewnetrzna lub boska moc, albo tez czasami: energia, jednak dokladnie rzecz biorac chodzi tutaj o kierowana energie, a wiec energie, kt\u00f3ra bedzie wykorzystana, a nie tylko energie sama w sobie. Najbardziej znanym symbolem many w dawnych Hawajach byla blyskawica. Z symbolu tego wywodzi sie tez znany symbol osoby uprawiajacej surfing. <\/p>\n
Pomimo wielorakich wskaz\u00f3wek we wsp\u00f3lczesnej literatarze, gdzie mana por\u00f3wnywana jest z chinska chi, japonska ki, hindustyczna prana i orgonem Reicha, nie jest do nich podobna. Mana nie jest wylacznie czysta energia w sensie fizycznym lub bioenergetycznym. Na te rodzaje energii Hawajczycy posiadaja inne okreslenia. Mana jest czyms wiecej anizeli tylko energia. Slowo moc jest w tym miejscu o tyle lepszym okresleniem, jezeli oznaczac ma ono efektywna energie. Dla hawajskich szaman\u00f3w wszystko posiada mane. Jednakze niekt\u00f3re rzeczy maja wiecej many anizeli inne. Wynika to z ich natury albo z faktu, iz zostaly naladowane mana. Jezeli szaman wchodzi w kontakt z przyroda, duchami lub innymi ludzmi, wtedy uwzglednia on ich mane i pracuje z nia uzywajac wlasnej many. Szaman nie pr\u00f3buje kontrolowac jej, poniewaz doprowadziloby to do konfliktu i byloby strata jego wlasnej many. Zamiast przemocy stosuje on przekonywanie i im wiecej posiada on many, tym moze byc bardziej przekonywujacy. <\/p>\n
Codziennym celem hawajskich szaman\u00f3w jest wzmacnianie swojej many aby byc bardziej efektywnym we wszystkim co sie robi. M\u00f3wiac w uproszczeniu, istnieja cztery rodzaje many, kt\u00f3re szamani staraja sie wzmacniac w sobie samych albo u innych ludzi: po pierwsze – fizyczna (cielesna) mana, odpowiadajaca temu, co mogloby byc nazwane bioenergetyczna mana; po drugie – emocjonalna mana, kt\u00f3ra moglaby byc okreslona jako stan wewnetrznego napiecia; po trzecie -mentalna mana, kt\u00f3ra mozna by opisac jako pewien rodzaj wielkiego zaufania siebie oraz wielkiej wiary w swoje wlasne sily; oraz po czwarte – duchowa mana oznaczajaca poczucie osobistej (wlasnej) godnosci i szacunek dla samego siebie oraz lacznosc i respekt przed tym, na czym koncentrujemy swoja uwage. <\/p>\n
Dla hawajskich szaman\u00f3w prawie tak samo wazny jak mana jest kocept aka. Aka oznacza mniej wiecej eteryczna materie. Tak jak wielu innych szaman\u00f3w, kupua zaklada, ze wszystko jest ze soba powiazane. Polaczenia te mozna postrzegac i wplywac na nie, jesli zna sie na to spos\u00f3b. Oznacza to, ze polaczenia te sa realne, a nie abstrakcyjne, oraz iz mozna nadac im ksztalt za pomoca swojej swiadomosci. <\/p>\n
Dwa najczesciej uzywane przez hawajskich szaman\u00f3w wyobrazenia to eteryczna siec i eteryczna pajeczyna. W przypadku wyobrazenia pajeczyny szaman umiejscawia sie jako pajak w centrum tr\u00f3jwymiarowej pajeczej sieci rozprzestrzeniajacej sie na caly Wszechswiat we wszystkich kierunkach. Tak, jak dla pajaka r\u00f3wniez dla niego mozliwe jest odbieranie (postrzeganie) wibracji wystepujacych w pajeczynie. Moze on je ignorowac lub tez poswiecic im uwage, w zaleznosci od tego, co mu sie spodoba {na co ma ochote). Podobnie jak pajak, moze on biegac po pajeczynie bez zamotania i uwiklania sie w nia. Jako szaman moze on jednak zrobic cos czego nie potrafi pajak, a mianowicie przeslac wibracje wzdluz pajeczyny oraz dowolnie, odpowiednio do sily swojej many, swiadomie wplywac na rzeczy we Wszechswiecie. <\/p>\n
W przypadku sieci szaman traktuje sie jako tkacz i rybak, kt\u00f3ry jest w stanie tkac sieci i zarzucac je celem lapania mysli i zdarzen, kt\u00f3re symbolizowane sa przez ryby. <\/p>\n
Na Hawajach szamanem mozna zostac w dwojaki spos\u00f3b. Posiada sie naturalny dostep, potykajac wchodzi sie w temat i uczy za posrednictwem doswiadczenia albo tego, czego naucza przyjaciele lub krewni, lub tez jest sie wybranym przez czlonka gildii szamanskiej i tak daleko wtajemniczony w jej misteria, jak daleko jest sie gotowym wejsc. Zwykle wyboru tego dokonuje starszy czlonek rodziny, co w pojeciu Hawajczyk\u00f3w oznacza, iz jest to ktos z generacji rodzic\u00f3w lub dziadk\u00f3w. Wybieranym jest sie w wieku od siedmiu do cztemastu lat. Podstawa wyboru sa obserwacje odnosnie zainteresowania, umiejetnosci i potencjalu, kt\u00f3rymi to dysponuje kandydat. Najwazniejszymi czynnikami sa: og\u00f3lny stan zdrowia, zrecznosc, zainteresowanie przyroda (natura) oraz intuicyjne, podswiadome zdolnosci. Na dawnych Hawajach zdolnosci jasnowidzenia rozpoznawane byly czesto za posrednictwem dzieciecych zabaw, jak np. kai kai kapalala. W zabawie tej chodzi o znalezienie przedmiotu schowanego w ziemi lub piasku. Jezeli dane dziecko szczeg\u00f3lnie dobrze dawalo sobie z tym rade, wtedy wybierane bylo do treningu. W specjalnej chacie na plazy uczono go sztuki kui kui puone, pewnej formy geomancji (geomancja – wr\u00f3zenie z ziemi lub piasku – przyp. tlum.), w kt\u00f3rej chodzi o cos, co w pierwszej kolejnosci mozna byloby okreslic jako promieniowania Ziemi. W moim przypadku m\u00f3j ojciec w tym samym celu przeprowadzil ze mna i moim rodzenstwem najprzer\u00f3zniejsze zabawy zwiazane z telepatia i jasnowidzeniem. W wieku siedmiu lat mozna juz rozpoznac w dziecku potencjalnego szamana. W ciagu nastepnych pieciu lat ostroznie sprawdza sie i powoli przygotowuje dziecko na to aby zostalo szamanem. Gdy wybrane dziecko ma juz czternascie lat, staje sie uczniem kahuny. Nastepnie zwykle uplywa jeszcze od siedmiu do czternastu lat zanim bedzie mozna ucznia zaakceptowac jako kahune. Dawniej organizowano to wszystko jako wsp\u00f3lnote mieszkalna, w kt\u00f3rej praca wymieniana byla za nauke. Jednak w dzisiejszych czasach albo jest cos wymieniane lub tez placi sie pieniedzmi. Jeszcze jedna rzecz wyglada dzisiaj inaczej. Bardziej zwraca sie uwage na sklonnosci lub uzdolnienia anizeli na wiek. Poza tym formalny trening nie trwa juz tak dlugo. Wiele rzeczy zalatwia dzisiaj nowoczesne wychowanie i mozliwosci doswiadczania, eksperymentowania. Np. niewieiu ludzi uswiadamia sobie jak bardzo rozwinieta jest ich zdolnosc koncentrowania sie w por\u00f3wnaniu z wiekszoscia narod\u00f3w, w kt\u00f3rych nie nastapila technologizacja. Mozna stwierdzic to juz na podstawie naszej umiejetnosci czytania ksiazek. Nastepnym waznym czynnikiem jest nadzwyczaj bogaty repertuar wewnetrznego jezyka obraz\u00f3w oraz doswiadczenie, kt\u00f3re dzieki filmowi i telewizji staly sie czescia skladowa wsp\u00f3lczesnego spoleczenstwa. Ciagle nalezy podkreslac jak wielka role odgrywaja te rzeczy dla potencjalnego szamana. A poniewaz duza czesc pracy wykonana jest za posrednictwem dzisiejszego wychowania i komunikacji, dany czlowiek z odpowiednimi sklonnosciami moze w stosunkowo kr\u00f3tkim czasie osiagnac podstawowe szamanskie umiejetnosci. Najczesciej dluzej trwa zrozumienie swiatopogladu. W dzisieszych czasach najczesciej rozpowszechnionym pogladem jest zapatrywanie, iz swiat jest niebezpiecznym miejscem. Wszedzie czyhaja niebezpieczenstwa, choroby i smierc, niepowodzenia, odmowa, tyrania i zniszczenie. Szaman-wojownik buduje sw\u00f3j swiat na tym wyobrazeniu. Wlacza w to jeszcze wiecej niebezpieczenstw, poczynajac od niewidzialnych mocy, takich jak zle i chaotyczne duchy. Stara sie on tak dalece wzmocnic swoja wlasna sile, aby nie byc zwyciezonym przez czlowieka lub duchy, ewentualnie tez celem niesienia pomocy innym i chronienia ich przez niebezpieczenstwami tego swiata. Atrakcyjna rzecza w swiecie szamana-wojownika jest fakt, iz og\u00f3lnie uzywa on szeroko rozpowszechnionego pogladu: „Tak, swiat jest niebezpieczny, lecz ja moge nabyc (zdobyc) moc przezwyciezenia tego”. Ten skok od bezsilnosci do mocy dla niekt\u00f3rych ludzi jest zbyt duzy. So to osoby, kt\u00f3re nie tylko czuja sie bezsilne, lecz takze boja sie mocy.<\/p>\n
<\/p>\n
Na podstawie material\u00f3w Serge’a Kahili Kinga <\/p>\n