Kto z kim przestaje, takim si\u0119 staje – m\u00f3wi stare porzekad\u0142o. T\u0119 prawd\u0119 potwierdzaj\u0105 psychologowie – przejmujemy cechy, upodobania, spos\u00f3b bycia, a nawet s\u0142ownictwo ludzi, z kt\u00f3rymi si\u0119 przyja\u017animy. Je\u015bli \u017cycie daje nam du\u017co rado\u015bci i satysfakcji, to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce dlatego, \u017ce w naszym najbli\u017cszym otoczeniu znajduj\u0105 si\u0119 wspaniali ludzie. Podobie\u0144stwa si\u0119 przyci\u0105gaj\u0105, wi\u0119c je\u015bli do tej pory takich nie spotkali\u015bmy, na pewno jest w nas co\u015b, co musimy zmieni\u0107.
\n
\nZACZYNAMY OD SIEBIE
\nKilka lat temu by\u0142am przekonana, \u017ce jestem wspania\u0142\u0105 osob\u0105, a toksyczni s\u0105 wszyscy dooko\u0142a. Gdy jednak przyjaciele zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 mi, co czuj\u0105 w mojej obecno\u015bci, musia\u0142am przyzna\u0107 si\u0119 przed sob\u0105 do rzeczy strasznej – \u017ce ja te\u017c jestem toksyczna. Mia\u0142am wspania\u0142\u0105 du\u017co m\u0142odsz\u0105 od siebie przyjaci\u00f3\u0142k\u0119. Uwielbia\u0142a francuski i wybiera\u0142a si\u0119 na studia romanistyczne. Na ka\u017cdym spotkaniu m\u00f3wi\u0142am jej, jak trudno tam si\u0119 dosta\u0107; \u017ce c\u00f3rka znajomej zdawa\u0142a ju\u017c trzy razy; i \u017ce powinna koniecznie z\u0142o\u017cy\u0107 tak\u017ce dokumenty na inny wydzia\u0142, na wszelki wypadek… Dlaczego tak m\u00f3wi\u0142am? Z troski o ni\u0105? Ale c\u00f3\u017c to za troska tak kogo\u015b straszy\u0107? Z nawyku negatywnego my\u015blenia? Z bezmy\u015blno\u015bci? A\u017c kiedy\u015b popatrzy\u0142a mi g\u0142\u0119boko w oczy i powiedzia\u0142a wolno i dobitnie, z \u017calem, kt\u00f3rego nigdy nie zapomn\u0119: „Dlaczego we mnie nie wierzysz?” Otrze\u017awia\u0142am. Mimo mego czarnowidztwa zda\u0142a \u015bwietnie egzaminy i dosta\u0142a si\u0119 na wymarzone studia. Do tej pory \u0142api\u0119 si\u0119 na tym, \u017ce przekonuj\u0119 przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy chc\u0105 budowa\u0107 dom, \u017ce to bez sensu, bo… i tutaj wytyczam arsena\u0142 moich w\u0142asnych przekona\u0144 na temat budowy domu, kt\u00f3re s\u0105 tylko moje i przyjacio\u0142om one na nic. Przesz\u0142am d\u0142ug\u0105 drog\u0119, zanim u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce nikogo nie interesuj\u0105 moje czarne scenariusze! Nikt nie oczekuje ode mnie lito\u015bci, ani tego, by si\u0119 o niego martwi\u0107. Martwienie si\u0119 nie jest oznak\u0105 mi\u0142o\u015bci! Martwi\u0105c si\u0119 o kogo\u015b przesy\u0142amy mu komunikat: nie poradzisz sobie, nie dasz rady, jeste\u015b s\u0142aby, uwa\u017caj. Taka informacja nie podnosi na duchu. <\/p>\n
Z KIM SI\u0118 ZADAJEMY – TEST
\nZastan\u00f3w si\u0119 z kim sp\u0119dzasz najwi\u0119cej czasu. Przypomnij sobie wasze spotkania i uczciwie odpowiedz na pytania: Jak czujesz si\u0119 w obecno\u015bci tej osoby? Rado\u015bniej Ci na duchu? Czy w g\u0142\u0119bi duszy naprawd\u0119 j\u0105 lubisz i jeste\u015b pewna, \u017ce ona te\u017c Ci\u0119 lubi? Czujesz, \u017ce wyzwala w Tobie to, co najlepsze? A jak ta osoba czuje si\u0119 przy Tobie? Czy rozmawiasz z ni\u0105 otwarcie i szczerze? Czy umiesz j\u0105 uspokoi\u0107 gdy jest zdenerwowana lub spi\u0119ta? Spr\u00f3buj w ten spos\u00f3b przeanalizowa\u0107 wszystkie swoje przyja\u017anie i znajomo\u015bci, a dowiesz si\u0119, kt\u00f3re z nich naprawd\u0119 ci\u0119 rozwijaj\u0105. <\/p>\n
JESTE\u015aMY DLA NICH WA\u017bNI
\nPo czym pozna\u0107 wspania\u0142ych ludzi? \u017bycie przy nich wydaje si\u0119 lekkie i pi\u0119kne. S\u0105 m\u0105drzy, silni, kochaj\u0105cy, uczciwi, odwa\u017cni, lojalni, serdeczni, czuli, wspieraj\u0105cy, tw\u00f3rczy. Jeste\u015bmy dla nich wa\u017cni. Potrafi\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w nasze sprawy i bezustannie dawa\u0107 – a co najcenniejsze dawa\u0107 bezinteresownie. Obdarowywanie wydaje im si\u0119 czym\u015b najzwyczajniejszym pod s\u0142o\u0144cem! Robi\u0105 to tak spontanicznie i z tak\u0105 prostot\u0105, jakby wog\u00f3le nie zdawali sobie sprawy z tego, jak wiele to dla nas znaczy. Wystarczy pos\u0142ucha\u0107 tych, kt\u00f3rzy wyszli zwyci\u0119sko z ci\u0119\u017ckiej choroby. Wszyscy m\u00f3wi\u0105 to samo: zawdzi\u0119czam to wspania\u0142ym ludziom. Potrafi\u0105 podj\u0105\u0107 ka\u017cdy trud, by nam pom\u00f3c. Gdy zachorujemy, nie tylko nas odwiedz\u0105, ale jeszcze zrobi\u0105 zakupy i ugotuj\u0105 obiad na trzy dni. Gdy mamy problemy finansowe, wyjm\u0105 z konta ostatnie pieni\u0105dze i powiedz\u0105 od niechcenia: oddasz, gdy b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142. Zostan\u0105 z dzieckiem, zaopiekuj\u0105 si\u0119 psem. Nie usi\u0142uj\u0105 oczarowa\u0107 nas w\u0142asn\u0105 osob\u0105, nie zale\u017cy im na tym, by uchodzi\u0107 za interesuj\u0105cych. Nigdy nie zanudzaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142ami z w\u0142asnego \u017cycia. Je\u015bli przez chwil\u0119 m\u00f3wi\u0105 o sobie, to tylko po to, by nawi\u0105za\u0107 do naszej wypowiedzi. Spr\u00f3bujmy napomkn\u0105\u0107 o naszym nieudanym zwi\u0105zku, a natychmiast kr\u00f3tko odpowiedz\u0105 o swoich ma\u0142\u017ce\u0144skich perypetiach – i tylko po to, by doda\u0107 nam otuchy; nie jeste\u015b sam, inni tak\u017ce prze\u017cywaj\u0105 niepowodzenia. Wspaniali ludzie, dla kt\u00f3rych jeste\u015bmy wa\u017cni, to zazwyczaj ludzie z klas\u0105. Pami\u0119taj\u0105 o drobiazgach, kt\u00f3re nas dotycz\u0105. Wiedz\u0105 kiedy si\u0119 urodzili\u015bmy i \u017ce w\u0142a\u015bnie znudzi\u0142 nam si\u0119 kolor czerwony. Ich prezenty nigdy nie s\u0105 przypadkowe. <\/p>\n
DOCENIAJ\u0104 NAS
\nWybitny psycholog William James mawia\u0142: „W naturze ludzkiej najg\u0142\u0119biej zakorzenione jest po\u017c\u0105danie, by by\u0107 docenianym”. Gdy czujemy, \u017ce inni nas akceptuj\u0105, dajemy z siebie du\u017co wi\u0119cej, ni\u017c wtedy, gdy nas oceniaj\u0105 i krytykuj\u0105. Wspaniali ludzie nigdy nie obmawiaj\u0105 innych ani nie maj\u0105 uprzedze\u0144. Wyznaj\u0105 zasad\u0119: „Je\u015bli nie masz o kim\u015b niczego mi\u0142ego do powiedzenia, nie odzywaj si\u0119 wcale”. Natomiast cz\u0119sto s\u0142yszy si\u0119 od nich o „wspania\u0142ych, wyj\u0105tkowych przyjacio\u0142ach”, o s\u0105siadach, kt\u00f3rych „po prostu kochaj\u0105”, o niezwyk\u0142ych, utalentowanych dzieciach znajomych. W ludziach widz\u0105 niemal same dobre strony. A wady? Twierdz\u0105, \u017ce szkoda czasu na ich rozpami\u0119tywanie! <\/p>\n
DODAJ\u0104 ODWAGI, ZACH\u0118CAJ\u0104, KIBICUJ\u0104
\nSzukamy ludzi, kt\u00f3rym obca jest zazdro\u015b\u0107 i zawi\u015b\u0107; kt\u00f3rzy nas wspieraj\u0105 i s\u0105 ca\u0142kowicie po naszej stronie. Gdy wmawiamy sobie przykre rzeczy, tak d\u0142ugo b\u0119d\u0105 nas przekonywa\u0107, \u017ce zas\u0142ugujemy na wszystko, co najlepsze, \u017ce w ko\u0144cu im uwierzymy. Tacy ludzie najcz\u0119\u015bciej pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 naszych promotor\u00f3w, poniewa\u017c wychwalaj\u0105 nas, ilekro\u0107 maj\u0105 okazj\u0119 i gdzie si\u0119 tylko da. Ci kt\u00f3rzy odnie\u015bli sukces, cz\u0119sto m\u00f3wi\u0105, \u017ce zawdzi\u0119czaj\u0105 to przyjacio\u0142om, kt\u00f3rzy w nich wierzyli. Dzwonili i przypominali o terminach, zach\u0119cali do dalszego wysi\u0142ku. Wspiera\u0107 mog\u0105 nas tylko tacy ludzie, kt\u00f3rzy sami s\u0105 wytrwali. Szybko dochodz\u0105 do siebie po pora\u017cce i odrzuceniu. Nawet gdy odczuwaj\u0105 b\u00f3l i rozgoryczenie, nie pogr\u0105\u017caj\u0105 si\u0119 w rozpaczy, nie u\u017calaj\u0105 nad sob\u0105, lecz my\u015bl\u0105 o tym, co dalej. Przekonani s\u0105, \u017ce nale\u017cy kontynuowa\u0107 to, co si\u0119 ju\u017c rozpocz\u0119\u0142o. My\u015bl\u0105 i m\u00f3wi\u0105 „do przodu”: „Zrobi\u0119 jeszcze ten jeden krok”, „A gdyby tak spr\u00f3bowa\u0107…”, „Ciekawe, co te\u017c si\u0119 stanie, gdy…”, „A za pi\u0119\u0107 lat…” Maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wczuwania si\u0119 w innych. Nie b\u0119d\u0105 cieszy\u0107 si\u0119 wygran\u0105, je\u015bli druga strona smuci si\u0119, \u017ce przegra\u0142a. Tak w interesach, jak i w \u017cyciu osobistym pragn\u0105, by wszyscy byli zadowoleni. Nie rani\u0105 cudzych uczu\u0107. Nie pozwol\u0105, by\u015bmy czuli si\u0119 z ich powodu nieszcz\u0119\u015bliwi i rozczarowani. Zawsze gotowi porozmawia\u0107, wyja\u015bni\u0107, za\u0142agodzi\u0107. Zawsze negocjuj\u0105 – uczciwi, bezpo\u015bredni i bezstronni. <\/p>\n
LUBI\u0104 I SZANUJ\u0104 SIEBIE
\nWspaniali ludzie dlatego s\u0105 wspaniali dla innych, poniewa\u017c wierz\u0105 we w\u0142asne si\u0142y. Trzymaj\u0105 si\u0119 prosto i patrz\u0105 ludziom prosto w oczy. W \u017cadnym razie nie pozwolili by si\u0119 \u017ale traktowa\u0107. Je\u017celi kto\u015b okazuje im brak szacunku, natychmiast m\u00f3wi\u0105 mu o tym, a zdarza si\u0119, \u017ce wykluczaj\u0105 ze swojego \u017cycia. Poznamy ich po tym, \u017ce nigdy, ale to nigdy nie m\u00f3wi\u0105 o sobie \u017ale. Nie us\u0142yszycie przerywnik\u00f3w w rodzaju: „jestem g\u0142upi” czy „jestem beznadziejna”. Nie przechwalaj\u0105 si\u0119, ale je\u015bli zapytacie o ich kompetencje, spokojnie wymieniaj\u0105 swoje mocne strony. Maj\u0105 du\u017co dobrych uczu\u0107 w stosunku do samych siebie, dlatego s\u0105 pe\u0142ni ciep\u0142a, przyjacielscy i otwarci na innych. Ludzie, kt\u00f3rzy lubi\u0105 siebie, zazwyczaj s\u0105 bardzo uczciwi. Wierz\u0105 w zasad\u0119: „Jedyne, co cz\u0142owiek posiada to jego s\u0142owo”. Zawsze dotrzymuj\u0105 termin\u00f3w i zobowi\u0105za\u0144. Gdy obiecaj\u0105, \u017ce co\u015b zrobi\u0105, natychmiast zabieraj\u0105 si\u0119 do pracy. Gdy m\u00f3wi\u0105, \u017ce dostarcz\u0105 co\u015b o godzinie sz\u00f3stej, mo\u017cemy by\u0107 pewni, \u017ce przynios\u0105 to dok\u0142adnie o sz\u00f3stej. Je\u015bli po\u017cycz\u0105 pieni\u0105dze, oddadz\u0105 w terminie co do grosza. Je\u015bli nie mog\u0105 czego\u015b zrobi\u0107, nie podaj\u0105 fa\u0142szywych usprawiedliwie\u0144, a m\u00f3wi\u0105 prawd\u0119. Nie oszukuj\u0105 i nie pr\u00f3buj\u0105 nikim manipulowa\u0107. <\/p>\n
KOCHAJ\u0104 \u017bY\u0106
\nWspaniali ludzie nieustannie pod\u0105\u017caj\u0105 za swymi marzeniami. Nie dr\u0119cz\u0105 si\u0119 przesz\u0142o\u015bci\u0105. \u017byj\u0105 w tera\u017aniejszo\u015bci, a nastawiaj\u0105 si\u0119 ku przysz\u0142o\u015bci. Wszystko za co si\u0119 bior\u0105, robi\u0105 z pasj\u0105, rado\u015bci\u0105 i entuzjazmem. Kochaj\u0105 \u017cycie i chwytaj\u0105 wszystko co ma im do zaoferowania. Nie czuj\u0105 si\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwi, gdy co\u015b nie uk\u0142ada si\u0119 tak, jak zaplanowali. Rozumiej\u0105, \u017ce pewnych rzeczy zmieni\u0107 nie mog\u0105. Si\u0142\u0119 daje im to, \u017ce nie t\u0142umi\u0105 w sobie swobody, otwarto\u015bci i wra\u017cliwo\u015bci. Nie pr\u00f3buj\u0105 za wszelk\u0105 cen\u0119 ukrywa\u0107 emocji lub udawa\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie sta\u0142o. Nie obawiaj\u0105 si\u0119 okaza\u0107 zdenerwowania czy niepewno\u015bci, strachu, b\u00f3lu, smutku, gniewu, zdumienia, zw\u0105tpienia, wsp\u00f3\u0142czucia, rado\u015bci i mi\u0142o\u015bci. Wspaniali ludzie s\u0105 pogodni, humor pozwala im przetrwa\u0107 nawet najgorsze chwile. Potrafi\u0105 \u017cartowa\u0107 z samych siebie, dzi\u0119ki czemu wydaj\u0105 nam si\u0119 jeszcze bardziej ujmuj\u0105cy. Wyj\u0105tkowi ludzie zara\u017caj\u0105 nas sob\u0105. Sprawiaj\u0105, \u017ce stajemy si\u0119 lepsi. Widz\u0105c jak pomagaj\u0105, sami zaczynamy pomaga\u0107; doceniaj\u0105 nas, wi\u0119c staramy si\u0119 sprosta\u0107 ich oczekiwaniom. Poniewa\u017c mocno wierz\u0105 w siebie, w swoje talenty i mo\u017cliwo\u015bci, inspiruj\u0105 nas do stawiania sobie – i osi\u0105gania – ambitnych cel\u00f3w. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 wyra\u017caj\u0105 emocje, dlatego czujemy si\u0119 przy nich pewnie i bezpiecznie, a to sprawia, \u017ce otwieramy si\u0119 – mamy coraz wi\u0119cej zaufania do ludzi i lepiej radzimy sobie w \u017cyciu. W naszym otoczeniu jest wielu wspania\u0142ych ludzi. Nie musz\u0105 mie\u0107 wszystkich wymienionych tu cech. Wystarczy, \u017ce b\u0119d\u0105 „tylko” pogodni lub hojni, lub b\u0119d\u0105 nas zach\u0119ca\u0107 do nowych wyzwa\u0144. Warto o nich zabiega\u0107. Na pocz\u0105tek wykr\u0119\u0107my numer telefonu i popro\u015bmy o spotkanie. <\/p>\n
Renata Arendt-Dziurdzikowska
\nWyd. Rebis 1998 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"